Παιδοφθαλμολογία
Γιατί η έγκαιρη διάγνωση σώζει την όραση των παιδιών
Η υγιής παιδική όραση ξεκινά με τη σωστή πρόληψη. Πολλά παιδιά μπορεί να έχουν υψηλή μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό χωρίς εμφανή συμπτώματα, με κίνδυνο μόνιμης απώλειας της όρασης αν δεν διαγνωστούν νωρίς
Η πρώτη οφθαλμολογική εξέταση
Πότε να γίνει;
Ποτέ δεν είναι νωρίς για την πρώτη οφθαλμολογική εξέταση. Σύμφωνα με την Ακαδημία Οφθαλμολογίας @ Παιδιατρικής η πρώτη εξέταση πρέπει να γίνεται στον πρώτο χρόνο της γέννησης, ιδανικά στα πρώτα του γενέθλια — σημαντικό για να εξασφαλιστεί η υγεία του οπτικού συστήματος.
Γιατί πρέπει να γίνει;
Μη διαγνωσμένα διαθλαστικά σφάλματα: είναι η πιο συχνή αιτία για ανάπτυξη αμβλυωπίας – ένα παιδί μπορεί να έχει σημαντικό βαθμό υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού χωρίς εμφανή σημάδια, οδηγώντας σε «τεμπέλικο μάτι» και μόνιμη οπτική αν αναπηρία αν δεν διορθωθεί έγκαιρα.
Πως γίνεται;
Εξειδικευμένος εξοπλισμός: με ειδικό παιδιατρικό διαθλασίμετρο Plusoptix ,μετράμε τη διάθλαση από απόσταση σε δευτερόλεπτα με το μωρό στην αγκαλιά της μητέρας. Έτσι εντοπίζουμε τυχόν διαθλαστικά σφάλματα αντικειμενικά και στραβισμό, χωρίς να απαιτείται συνεργασία από το παιδί.
Για ένα απλό προληπτικό έλεγχο δεν είναι απαραίτητο να εξεταστεί το παιδί από παιδοφθαλμίατρο. Ένας έμπειρος χειρουργός οφθαλμίατρος με παιδιατρικό εξοπλισμό μπορεί να διενεργήσει πλήρη εξέταση στο ιατρείο.
Παραπομπή σε παιδοφθαλμίατρο γίνεται μόνο εφόσον διαπιστωθεί πρόβλημα που χρειάζεται εξειδικευμένη αντιμετώπιση (π.χ. χειρουργική επέμβαση για στραβισμό).
Όχι πάντα παιδοφθαλμίατρος
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Η έγκαιρη πρόληψη είναι το πιο σημαντικό δώρο που μπορείτε να κάνετε στην όραση του παιδιού σας. Ποτέ δεν είναι νωρίς για τον πρώτο οφθαλμολογικό έλεγχο.’’
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Η έγκαιρη πρόληψη είναι το πιο σημαντικό δώρο που μπορείτε να κάνετε στην όραση του παιδιού σας. Ποτέ δεν είναι νωρίς για τον πρώτο οφθαλμολογικό έλεγχο.’’
*Vision screening racommendations - American Association of Pediatric Ophthalmology @ Strabismus (AAPOS)
Κάθε πότε πρέπει να ελέγχεται η όραση του παιδιού;
Πόση ώρα επιτρέπεται τα παιδιά να είναι μπροστά σε οθόνες (κινητό, tablet);
0-2 ετών: καθόλου οθόνη (ούτε λίγο youtube)
2-6 ετών: μέχρι 1 ώρα ημερισίως, με γονική παρουσία
6-10 ετών: έως 2 ώρες την ημέρα, με διαλείμματα
11+ ετών: αναλόγως τις σχολικές - εκπαιδευτικές ανάγκες
* Αμερικανική Παιδιατρική εταιρεία (AAP) - Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
FAQs
-
Τα παιδικά μάτια δεν είναι «μικρογραφία» των ματιών των ενηλίκων. Η όραση συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι περίπου την ηλικία των 7–8 ετών. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν προβλήματα που δεν θα διαγνωστούν έγκαιρα, όπως ο στραβισμός ή τα διαθλαστικά σφάλματα (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός), μπορεί να οδηγήσουν σε αμβλυωπία – μόνιμη μείωση της όρασης που δεν διορθώνεται αργότερα.
Πρώτος έλεγχος: έως 12 μηνών
Η πρώτη προληπτική εξέταση συνιστάται να γίνεται μέχρι την ηλικία των 12 μηνών, ακόμη κι αν το παιδί φαίνεται να βλέπει «κανονικά». Ορισμένα προβλήματα αναπτύσσονται «σιωπηλά» και δεν γίνονται αντιληπτά από τους γονείς. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να εξεταστούν τα βρέφη που έχουν:
Οικογενειακό ιστορικό στραβισμού ή αμβλυωπίας — πρόωρο τοκετό ή επιπλοκές στη γέννηση — ασυμμετρίες στα μάτια ή ανώμαλη αντίδραση στο φως.
Επαναληπτικοί έλεγχοι
Η διεθνής πρακτική προτείνει:
· δεύτερη εξέταση στα 2–3 έτη,
· πλήρη παιδοφθαλμολογικό έλεγχο πριν την είσοδο στο νηπιαγωγείο (4–5 ετών),
· επανάληψη κάθε 1–2 χρόνια στην παιδική ηλικία.
Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος;
Κατά την εξέταση ελέγχονται: η οπτική οξύτητα — η διάθλαση (υπερμετρωπία, μυωπία, αστιγματισμός) — η ευθυγράμμιση και ο συγχρονισμός των ματιών (πιθανός στραβισμός) — τυχόν συγγενείς ή επίκτητες παθήσεις.
Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση;
Η πρώιμη παρέμβαση είναι καθοριστικής σημασίας:
· η αμβλυωπία μπορεί να διορθωθεί πλήρως μόνο αν εντοπιστεί εγκαίρως,
· ο στραβισμός μπορεί να αντιμετωπιστεί προτού παγιωθεί,
· τα διαθλαστικά σφάλματα διορθώνονται ώστε να μην προκαλέσουν αμβλυωπία.
Όσο πιο νωρίς γίνει η εξέταση, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες να προλάβουμε και να διορθώσουμεέγκαιρα προβλήματα όρασης.
-
Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν είναι δυνατό να εξεταστεί σωστά ένα μωρό ή ένα μικρό παιδί που δεν συνεργάζεται και δεν μπορεί να διαβάσει γράμματα. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: ναι, η εξέταση είναι απολύτως εφικτή, ανώδυνη και αξιόπιστη, χάρη στις εξειδικευμένες μεθόδους που διαθέτουμε σήμερα.
Ειδικές τεχνικές για βρέφη και μικρά παιδιά
Η εξέταση της όρασης σε τόσο μικρές ηλικίες δεν απαιτεί συνεργασία από το παιδί. Ο οφθαλμίατρος βασίζεται σε αντικειμενικές μετρήσεις και παρατηρήσεις:
Έλεγχος αντανακλαστικού φωτός (Hirschberg): με ένα φακό ή φως διαπιστώνεται αν τα μάτια είναι σωστά ευθυγραμμισμένα ή υπάρχει στραβισμός.
Έλεγχος κινητικότητας ματιών: παρατηρείται αν το παιδί ακολουθεί με το βλέμμα ένα φωτεινό αντικείμενο ή παιχνιδάκι.
Οπτική συμπεριφορά: αξιολογείται αν το μωρό εστιάζει σε πρόσωπα, αν αλλάζει βλέμμα, αν παρακολουθεί κινούμενα αντικείμενα.
Κυκλοπληγική σκιασκοπία (με σταγόνες): είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος για τον εντοπισμό μυωπίας, υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού.
Φωτο-διαθλασιμετρία με Plusoptix: πρόκειται για εξειδικευμένο παιδιατρικό διαθλασίμετρο, το οποίο μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και από απόσταση ανιχνεύει με ακρίβεια διαθλαστικά σφάλματα, χωρίς να ταλαιπωρεί το παιδί.
Γιατί δεν χρειάζεται συνεργασία;
Σε αντίθεση με τους ενήλικες που διαβάζουν γράμματα σε έναν πίνακα, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά εξετάζονται με αντικειμενικά test. Αυτό σημαίνει ότι η διάγνωση είναι αξιόπιστη ακόμη κι αν το παιδί δεν μιλήσει, δεν απαντήσει ή δεν μείνει ακίνητο για πολλή ώρα.
Ο ρόλος της τεχνολογίας
Στο ιατρείο μας χρησιμοποιούμε το Plusoptix, ένα από τα πιο σύγχρονα παιδιατρικά διαθλασίμετρα, διεθνώς αναγνωρισμένο για την ικανότητά του να ανιχνεύει έγκαιρα αμβλυωπικούς παράγοντες κινδύνου. Το μηχάνημα αυτό προσφέρει:
Ακριβείς μετρήσεις μέσα σε 1–2 δευτερόλεπτα.
Εξέταση χωρίς επαφή, κάτι που μειώνει το άγχος του παιδιού.
Ανίχνευση προβλημάτων που διαφορετικά μπορεί να περάσουν απαρατήρητα.
Τι μπορεί να εντοπιστεί;
Μέσα από την εξέταση ανιχνεύονται:
Διαθλαστικά σφάλματα (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός),
Στραβισμός ή τάση για στραβισμό,
Σημάδια αμβλυωπίας,
Συγγενείς ή σπάνιες παθήσεις (π.χ. συγγενής καταρράκτης).
Γιατί έχει σημασία η πρώιμη εξέταση;
Όσο νωρίτερα εντοπιστεί ένα πρόβλημα, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες για πλήρη αποκατάσταση της όρασης. Τα πρώτα χρόνια της ζωής είναι καθοριστικά: ο εγκέφαλος «μαθαίνει» να βλέπει σωστά μόνο αν δέχεται καθαρές εικόνες και από τα δύο μάτια. Αν αυτό δεν συμβεί, μπορεί να δημιουργηθεί μόνιμη αμβλυωπία.
-
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι η πρώτη οφθαλμολογική εξέταση αρκεί να γίνει όταν το παιδί πάει στο σχολείο. Η άποψη αυτή είναι παραπλανητική και επικίνδυνη. Η ανάπτυξη της όρασης ολοκληρώνεται μέχρι τα 7–8 χρόνια, και αν χαθεί το «παράθυρο ευκαιρίας» στα πρώτα χρόνια ζωής, πολλά προβλήματα δεν είναι πλέον αναστρέψιμα.
Τι μπορεί να χαθεί αν περιμένουμε μέχρι το σχολείο;
Αν καθυστερήσει η εξέταση, συχνά έχουν ήδη παγιωθεί:
Αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι): μετά την ηλικία των 7–8 ετών, είναι δύσκολο ή και αδύνατο να ανακτηθεί πλήρως η όραση.
Στραβισμός: ο εγκέφαλος «μαθαίνει» να αγνοεί το ένα μάτι, οδηγώντας σε μόνιμη απώλεια της στερεοσκοπικής όρασης.
Υψηλή υπερμετρωπία ή αστιγματισμός: επηρεάζουν τη μάθηση και την καθημερινότητα, χωρίς το παιδί να παραπονιέται, αφού θεωρεί ότι «έτσι βλέπουν όλοι».
Μύθοι και πραγματικότητα
Ένας συνηθισμένος μύθος είναι ότι «το παιδί δεν μπορεί να εξεταστεί μικρό γιατί δεν συνεργάζεται». Στην πραγματικότητα, οι σύγχρονες τεχνολογίες επιτρέπουν εξέταση ακόμη και σε βρέφη λίγων μηνών.
Στο ιατρείο μου χρησιμοποιείται το παιδιατρικό διαθλασίμετρο Plusoptix, που ανιχνεύει διαθλαστικά σφάλματα (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός) σε λίγα δευτερόλεπτα, από απόσταση, χωρίς να απαιτείται καμία συνεργασία.Διεθνείς οδηγίες
Παιδοφθαλμολογικές εταιρείες διεθνώς (AAPOS, AOA) συστήνουν:
πρώτος έλεγχος πριν τους 12 μήνες,
επαναληπτικός έλεγχος στην προσχολική ηλικία (2–3 ετών),
έλεγχος πριν την είσοδο στο σχολείο (4–5 ετών).
Έτσι διασφαλίζεται ότι τυχόν προβλήματα ανιχνεύονται και αντιμετωπίζονται πριν προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στην όραση.
Γιατί δεν πρέπει να περιμένουμε
Η όραση δεν είναι απλώς «να βλέπουμε καθαρά». Είναι θεμέλιο της μάθησης, της ανάπτυξης και της ψυχοκινητικής εξέλιξης του παιδιού. Ένα παιδί που βλέπει καλά: Έχει καλύτερη συγκέντρωση — μαθαίνει πιο εύκολα γράμματα και αριθμούς — αναπτύσσει αυτοπεποίθηση στο παιχνίδι και στις κοινωνικές δραστηριότητες. Αντίθετα, τα παιδιά με αδιάγνωστα οπτικά προβλήματα συχνά χαρακτηρίζονται άδικα «αδιάφορα», «απρόσεκτα» ή «δυσμαθητικά».
-
Η αμβλυωπία, γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι», είναι μια πάθηση κατά την οποία ένα μάτι δεν αναπτύσσει φυσιολογικά την όραση κατά την παιδική ηλικία. Δεν πρόκειται για πρόβλημα που περιορίζεται στο μάτι, αλλά για πρόβλημα επικοινωνίας του ματιού με τον εγκέφαλο: το οπτικό σήμα από το μάτι αυτό δεν χρησιμοποιείται σωστά και έτσι ο εγκέφαλος «μαθαίνει» να βασίζεται περισσότερο στο άλλο.
Γιατί εμφανίζεται;
Η αμβλυωπία εμφανίζεται συνήθως όταν υπάρχει:
Στραβισμός: το παιδί στραβίζει και ο εγκέφαλος «κλείνει» το ένα μάτι για να αποφύγει τη διπλωπία.
Διαθλαστικά σφάλματα: υψηλή υπερμετρωπία, αστιγματισμός ή μυωπία σε ένα ή και στα δύο μάτια, που αν μείνουν αδιάγνωστα, οδηγούν σε μειωμένη ανάπτυξη της όρασης.
Συγγενείς παθήσεις: συγγενής καταρράκτης, πτώση βλεφάρου (βλεφαρόπτωση), ή άλλες ανωμαλίες που εμποδίζουν το παιδί να βλέπει καθαρά.
Πότε αναπτύσσεται;
Η κρίσιμη περίοδος για την ανάπτυξη της όρασης είναι μέχρι την ηλικία των 7–8 ετών. Αν το πρόβλημα εντοπιστεί νωρίς, η όραση μπορεί να αποκατασταθεί σχεδόν πλήρως. Μετά από αυτή την ηλικία, η «νευροπλαστικότητα» του εγκεφάλου μειώνεται και η θεραπεία έχει περιορισμένα αποτελέσματα.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξουν οι γονείς
Συχνά η αμβλυωπία δεν γίνεται εύκολα αντιληπτή, καθώς το παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί το καλό μάτι και να μην παραπονιέται. Ενδείξεις που μπορεί να ανησυχήσουν τους γονείς είναι:
το παιδί στραβίζει ή γυρίζει το κεφάλι για να δει καλύτερα,
δυσκολεύεται να πιάσει αντικείμενα με ακρίβεια,
καλύπτει συχνά το ένα μάτι,
παραπονιέται για πονοκεφάλους ή εύκολη κόπωση στα μάτια.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με ειδικές εξετάσεις που ελέγχουν την οπτική οξύτητα, τη διάθλαση και την ευθυγράμμιση των ματιών. Στο ιατρείο μας χρησιμοποιείται το παιδιατρικό διαθλασίμετρο Plusoptix, που επιτρέπει αξιόπιστο έλεγχο από τους πρώτους κιόλας μήνες ζωής, χωρίς να απαιτείται συνεργασία από το παιδί.
Θεραπεία
Η θεραπεία της αμβλυωπίας είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινήσει νωρίς και μπορεί να περιλαμβάνει:
Διόρθωση διαθλαστικών σφαλμάτων με γυαλιά.
Κάλυψη (patching) του υγιούς ματιού ώστε να «αναγκαστεί» ο εγκέφαλος να χρησιμοποιήσει το αδύναμο μάτι.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική αντιμετώπιση για συγγενείς παθήσεις (π.χ. καταρράκτης, πτώση βλεφάρου).
Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο έγκαιρος έλεγχος;
Η αμβλυωπία αποτελεί την συχνότερη αιτία μόνιμης μειωμένης όρασης στα παιδιά. Αν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, τα ποσοστά πλήρους αποκατάστασης της όρασης είναι εξαιρετικά υψηλά. Αν όμως χαθεί το παράθυρο ευκαιρίας, η βλάβη μπορεί να παραμείνει για πάντα, ακόμη κι αν αργότερα διορθώσουμε το αρχικό πρόβλημα.
Στραβισμός – Διάγνωση και θεραπεία με σύγχρονες μεθόδους
Ο στραβισμός είναι συχνή παιδοφθαλμολογική πάθηση που, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να προκαλέσει μόνιμη μείωση όρασης (αμβλυωπία). Η έγκαιρη διάγνωση και η σύγχρονη θεραπεία με γυαλιά ή χειρουργείο εξασφαλίζουν σωστή ανάπτυξη και φυσιολογική όραση.
FAQs
Τι είναι ο στραβισμός και πότε πρωτοεμφανίζεται ;
Ο στραβισμός είναι μια παιδοφθαλμολογική κατάσταση όπου τα μάτια δεν ευθυγραμμίζονται σωστά επηρεάζοντας την όραση και την ανάπτυξη.
Μπορεί να είναι μόνιμος ή διαλείπων και να εμφανιστεί από τη βρεφική ηλικία έως και αργότερα στην παιδική ζωή.
Η έγκαιρη διάγνωση εξασφαλίζει φυσιολογική διόφθαλμη λειτουργία
Πως θα καταλάβω αν το παιδί μου έχει στραβισμό;
Τα πιο συχνά σημάδια είναι ότι τα μάτια δεν κοιτούν στην ίδια κατεύθυνση, ότι το παιδί κλείνει το ένα μάτι στον ήλιο ή γυρίζει το κεφάλι του για να δει καλύτερα.
Συχνά, οι γονείς παρατηρούν στις φωτογραφίες με φλας ότι το ένα μάτι φαίνεται διαφορετικό.
Η άμεση εκτίμηση είναι σημαντική, γιατί η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη απώλεια όρασης.
Τι είναι ο ψευδοστραβισμός και πώς τον ξεχωρίζουμε;
Ο ψευδοστραβισμός είναι η ψευδαίσθηση ότι το παιδί έχει στραβισμό, ενώ στην πραγματικότητα τα μάτια του είναι ευθυγραμμισμένα.
Προκαλείται κυρίως από ανατομικά χαρακτηριστικά του προσώπου.
Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη ώστε να αποκλειστεί ο πραγματικός στραβισμός που μπορεί να επηρεάσει την ανεπανόρθωτα την όραση.
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Μην περιμένετε να περάσει μόνος του ο στραβισμός – η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά για όλη τη ζωή’’
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Μην περιμένετε να περάσει μόνος του ο στραβισμός – η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά για όλη τη ζωή’’.
Διορθώνεται ο στραβισμός χωρίς χειρουργείο;
Η ιδανική ηλικία για χειρουργείο στραβισμού εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα. Σε συγγενή στραβισμό που εμφανίζεται τους πρώτους μήνες ζωής, η επέμβαση μπορεί να γίνει ακόμη και πριν τα 2 έτη. Σε άλλες περιπτώσεις, η χειρουργική διόρθωση προγραμματίζεται συνήθως από 3 έως 6 ετών.
Η έγκαιρη επέμβαση είναι σημαντική γιατί η πλαστικότητα του εγκεφάλου μειώνεται με την ηλικία και καθιστά πιο δύσκολη την αποκατάσταση της φυσιολογικής όρασης.
Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για χειρουργείο στραβισμού;
Σε πολλές περιπτώσεις, ναι. Ειδικά όταν ο στραβισμός οφείλεται σε διαθλαστικό σφάλμα (π.χ. υπερμετρωπία), η χρήση γυαλιών μπορεί να διορθώσει πλήρως την απόκλιση. Η κλασσική μέθοδος πρόληψης της αμβλυωπίας είναι η κάλυψη του «καλού» ματιού για να ενισχυθεί το πιο αδύναμο.
Ωστόσο, όταν ο στραβισμός είναι μόνιμος, μεγάλης γωνίας, τότε η χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη αποτελεσματική λύση.
Ποιος είναι ο ρόλος των γυαλιών στον στραβισμό;
FAQs
Τα γυαλιά είναι συχνά η πρώτη και πιο σημαντική μορφή θεραπείας για τον παιδικό στραβισμό, ειδικά όταν υπάρχει διαθλαστικό σφάλμα όπως υπερμετρωπία. Σε πολλές περιπτώσεις, η σωστή διόρθωση οδηγεί σε πλήρη ευθυγράμμιση των ματιών χωρίς επέμβαση.
-
Τα διορθωτικά γυαλιά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη θεραπεία πολλών περιπτώσεων παιδικού στραβισμού — ιδιαίτερα όταν υπάρχει συνοδός υπερμετρωπία ή άλλο διαθλαστικό σφάλμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χρήση γυαλιών μπορεί να εξαλείψει ή να μειώσει σημαντικά τη γωνία του στραβισμού.
Πώς βοηθούν τα γυαλιά στον στραβισμό:
Διορθώνουν τη διάθλαση (υπερμετρωπία, αστιγματισμό), μειώνοντας το οπτικό “στρες” που προκαλεί την απόκλιση των ματιών.
Επιτρέπουν καλύτερη εστίαση χωρίς προσπάθεια, βελτιώνοντας τον συγχρονισμό μεταξύ των δύο ματιών.
Σε παιδιά με συγκλίνων στραβισμό και υπερμετρωπία, τα γυαλιά συχνά οδηγούν σε εντυπωσιακή μείωση ή εξαφάνιση της απόκλισης.
Ο εγκέφαλος «ευθυγραμμίζει» καλύτερα:
Με τη σωστή διόρθωση της όρασης, ο εγκέφαλος δέχεται πιο καθαρές εικόνες από κάθε μάτι και αποκτά τη δυνατότητα να τα ευθυγραμμίσει και να τα συγχωνεύσει. Αυτό μειώνει την πιθανότητα ανάπτυξης αμβλυωπίας ή μόνιμης μονόφθαλμης λειτουργίας.
Πότε τα γυαλιά δεν αρκούν:
Όταν υπάρχει μη διαθλαστικός στραβισμός, όπως παραλυτικός ή μη σχετιζόμενος με υπερμετρωπία.
Σε περιπτώσεις που το παιδί έχει ήδη αναπτύξει σοβαρή αμβλυωπία ή σημαντική εξάρτηση από ανώμαλες θέσεις κεφαλής.
Όταν το αισθητικό αποτέλεσμα είναι σημαντικό για την ψυχολογία του παιδιού και απαιτείται πιο άμεση λύση (π.χ. χειρουργείο).
O στραβισμός στα παιδιά είναι μόνιμος ή μπορεί να διορθωθεί;
Ο στραβισμός στα παιδιά δεν είναι πάντα μόνιμος και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να διορθωθεί πλήρως, ειδικά αν διαγνωστεί νωρίς. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να περιλαμβάνει γυαλιά, ασκήσεις ή και χειρουργείο.
-
Ο στραβισμός στην παιδική ηλικία δεν είναι απαραίτητα μόνιμος. Η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αιτία, τον τύπο στραβισμού, και κυρίως την ηλικία της διάγνωσης. Όσο πιο νωρίς εντοπιστεί το πρόβλημα, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες για πλήρη αποκατάσταση της όρασης και της ευθυγράμμισης των ματιών.
Πότε μπορεί να διορθωθεί χωρίς χειρουργείο:
Όταν ο στραβισμός σχετίζεται με υπερμετρωπία, μπορεί να διορθωθεί με σωστά γυαλιά.
Η κάλυψη του “καλού” ματιού - occlusion therapy - βοηθά στην ενίσχυση της όρασης στο τεμπέλικο μάτι (αμβλυωπία) και συχνά συνδυάζεται με την υπόλοιπη θεραπεία.
Πότε απαιτείται χειρουργική επέμβαση:
Όταν ο στραβισμός είναι μόνιμος, μεγάλου βαθμού, ή δεν βελτιώνεται με τα γυαλιά.
Σε συγγενείς μορφές που εμφανίζονται στους πρώτους μήνες ζωής.
Σε στραβισμούς που εμποδίζουν την ανάπτυξη της διόφθαλμης όρασης.
Η εγχείρηση του στραβισμού γίνεται σε εξειδικευμένα παιδοφθαλμολογικά κέντρα και συχνά προσφέρει θεαματικά αποτελέσματα, ειδικά όταν πραγματοποιείται στην κατάλληλη ηλικία. Ακόμα κι αν χρειαστούν 2 επεμβάσεις (σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι σπάνιο), το τελικό αισθητικό και λειτουργικό αποτέλεσμα είναι πολύ ικανοποιητικό.
Συμπερασματικά, ο στραβισμός δεν είναι πάντα μόνιμος. Με σωστή διάγνωση και θεραπεία —είτε συντηρητική είτε χειρουργική— το παιδί μπορεί να αποκτήσει ευθυγραμμισμένα μάτια και καλή διόφθαλμη όραση.
Ο αποκλεισμός είναι η πιο σημαντική θεραπεία για την αμβλυωπία και τον στραβισμό, γιατί αναγκάζει το «τεμπέλικο» μάτι να δουλέψει. Αυτό που ουσιαστικά αλλάζει είναι οι νευρωνικές συνάψεις στον εγκέφαλο.
Όταν το παιδί χρησιμοποιεί το αμβλυωπικό μάτι, το οπτικό κέντρο του εγκεφάλου ενεργοποιείται και ενισχύεται, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η όραση μακροπρόθεσμα.
Αν ο αποκλεισμός δεν γίνει στην κατάλληλη ηλικία, η αμβλυωπία θα γίνει μόνιμη.
Γιατί είναι απαραίτητο ο αποκλεισμός (κάλυψη) του ματιού σε παιδιά με αμβλυωπία και στραβισμό;
FAQs
Πότε χρειάζεται χειρουργείο για τον στραβισμό;
Χειρουργείο χρειάζεται όταν τα γυαλιά και οι άλλες συντηρητικές θεραπείες δεν επαρκούν για τη σωστή ευθυγράμμιση των ματιών ή όταν ο στραβισμός είναι μεγάλος, μόνιμος και επηρεάζει αισθητά την όραση και την ποιότητα ζωής του παιδιού. Ο παιδοφθαλμίατρος θα σας συμβουλέψει για το πότε είναι ιδανικό να γίνει.
-
Η απόφαση για χειρουργική αντιμετώπιση του στραβισμού στα παιδιά λαμβάνεται όταν η συντηρητική θεραπεία δεν επαρκεί για τη διόρθωση της απόκλισης ή όταν ο στραβισμός είναι εμφανής και επηρεάζει την ανάπτυξη της διόφθαλμης όρασης, την ψυχολογία ή τη λειτουργικότητα του παιδιού.
Ενδείξεις για χειρουργείο στραβισμού:
Μόνιμος ή μεγάλης γωνίας στραβισμός που επιμένει παρά τη χρήση γυαλιών ή άλλων μεθόδων.
Συγγενής στραβισμός (ιδιαίτερα συγκλίνων), που εμφανίζεται στους πρώτους 6 μήνες ζωής και δεν υποχωρεί.
Αποτυχία συντηρητικής θεραπείας, όπως occlusion therapy ή ορθοπτικές ασκήσεις.
Αισθητικοί λόγοι, ιδιαίτερα όταν η παρεκκλίνουσα θέση του ματιού προκαλεί κοινωνική αμηχανία ή bullying στο σχολείο.
Διαλείπων στραβισμός που σταδιακά γίνεται μόνιμος και επιδεινώνεται.
Διπλωπία (διπλή όραση) ή αστάθεια στην όραση που δεν ελέγχεται αλλιώς.
Τι περιλαμβάνει η επέμβαση:
Το χειρουργείο αφορά την τροποποίηση της θέσης των εξωτερικών μυών του ματιού.
Δεν γίνεται μέσα στο μάτι, γίνεται στην εξωτερική του επιφάνεια.
Πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία, συνήθως σε νοσηλεία ημέρας.
Η διάρκεια είναι συνήθως λιγότερο από μια ώρα, ανάλογα με την περίπτωση.
Προσδοκίες και αποτελέσματα:
Στόχος είναι η καλύτερη δυνατή ευθυγράμμιση των ματιών και η αποκατάσταση της λειτουργικότητας και του αισθητικού αποτελέσματος.
Σε ορισμένα παιδιά απαιτείται δεύτερη διορθωτική επέμβαση μετά από κάποια χρόνια, ειδικά σε πολύπλοκες ή μεγάλου βαθμού αποκλίσεις.
Σημαντικό: Η χειρουργική επέμβαση δεν υποκαθιστά τη θεραπεία της αμβλυωπίας. Πάντα προηγείται ή συνδυάζεται με θεραπεία για την ενίσχυση της όρασης του “τεμπέλικου” ματιού.
Ποιες είναι οι μη χειρουργικές θεραπείες του στραβισμού;
Οι μη χειρουργικές θεραπείες του στραβισμού περιλαμβάνουν τη χρήση γυαλιών, πρισμάτων, κάλυψη του «καλού» ματιού (occlusion), φαρμακευτική θόλωση και ορθοπτικές ασκήσεις. Σκοπός είναι η αποκατάσταση της ευθυγράμμισης και η ενίσχυση της όρασης στο τεμπέλικο μάτι.
-
Η αντιμετώπιση του στραβισμού στα παιδιά δεν είναι πάντα χειρουργική. Ανάλογα με την αιτία, την ηλικία και το είδος του στραβισμού, πολλές περιπτώσεις διορθώνονται ή ελέγχονται αποτελεσματικά με μη επεμβατικές θεραπείες.
Οι βασικές μη χειρουργικές επιλογές:
Διορθωτικά γυαλιά
Τα γυαλιά είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας, ειδικά όταν υπάρχει:
Υπερμετρωπία (συχνός πυροδότης συγκλίνοντος στραβισμού),
Αστιγματισμός
Ανισομετρωπία.
Η σωστή διόρθωση μπορεί να εξαλείψει εντελώς την απόκλιση σε ορισμένες περιπτώσεις.
Πρίσματα
Τα πρίσματα είναι ειδικοί φακοί που μετατοπίζουν την εικόνα, ώστε να μειώσουν την ανάγκη για στροφή των ματιών. Χρησιμοποιούνται συνήθως σε ήπιους στραβισμούς —για ανακούφιση από διπλωπία (κυρίως σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους).
Occlusion therapy (κάλυψη του καλού ματιού)
Σε περιπτώσεις αμβλυωπίας, καλύπτεται το "καλό" μάτι για συγκεκριμένο χρόνο ημερησίως, με στόχο να ενεργοποιηθεί το τεμπέλικο μάτι.
Η θεραπεία γίνεται με κάλυψη ή με φαρμακευτική θόλωση (π.χ. ατροπίνη) του καλού ματιού.
Ορθοπτικές ασκήσεις
Πρόκειται για ασκήσεις εκγύμνασης των οφθαλμικών μυών και βελτίωσης της διόφθαλμης συνεργασίας.
Χρησιμοποιούνται: Σε διαλείποντα στραβισμό — Σε περιπτώσεις αστάθειας συγκέντρωσης — Σε εφήβους με συμπτώματα κόπωσης ή αστάθειας στην όραση.Συνδυασμός θεραπειών
Στις περισσότερες περιπτώσεις, εφαρμόζεται συνδυασμός των παραπάνω μεθόδων. Ο οφθαλμίατρος προσαρμόζει τη θεραπεία ανάλογα με την ανταπόκριση του παιδιού και παρακολουθεί την πρόοδο σε τακτικές επανεξετάσεις.
Αν μετά από αρκετούς μήνες σωστής εφαρμογής οι μη επεμβατικές θεραπείες δεν αποδώσουν, τότε εξετάζεται η χειρουργική παρέμβαση.
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Η αμβλυωπία νικιέται με κανόνες και συνέπεια — κάθε ημέρα tablet αλλά με το καλό μάτι κλειστό’’.
Dr. Μανώλης Γκόγκος
“Η αμβλυωπία νικιέται με κανόνες και συνέπεια — κάθε ημέρα tablet αλλά με το καλό μάτι κλειστό’’.
FAQs
Μπορεί να επανέλθει ο στραβισμός μετά την επέμβαση;
Ναι, ο στραβισμός μπορεί να επανεμφανιστεί μετά από επέμβαση, ειδικά σε παιδιά μικρής ηλικίας ή σε πολύπλοκες περιπτώσεις. Γι’ αυτό απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση και σε ορισμένες περιπτώσεις δεύτερη διορθωτική επέμβαση.
-
Η εγχείρηση στραβισμού είναι αποτελεσματική στη μεγάλη πλειονότητα των παιδιών, προσφέροντας σημαντική αισθητική και λειτουργική βελτίωση. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η απόκλιση μπορεί να επανεμφανιστεί (υποτροπή) είτε λίγους μήνες είτε αρκετά χρόνια μετά το χειρουργείο.
Γιατί μπορεί να επανέλθει ο στραβισμός:
Μη σταθεροποιημένο οπτικό σύστημα: Σε παιδιά κάτω των 2 ετών, ο εγκέφαλος δεν έχει ακόμα πλήρως αναπτύξει διόφθαλμη συνεργασία.
Ελλιπής διόρθωση της αιτίας: Αν παραμείνει αδιάγνωστη υπερμετρωπία, η εστίαση παραμένει διαταραγμένη.
Αλλαγές στην ανάπτυξη: Καθώς μεγαλώνει το παιδί, αλλάζει η δύνμαη των μυών των ματιών, επηρεάζοντας τη νέα ισορροπία.
Μειωμένη συνεργασία ή υποτροπή της αμβλυωπίας: Εάν το τεμπέλικο μάτι δεν ενισχυθεί επαρκώς, ο εγκέφαλος μπορεί να συνεχίσει να το αγνοεί, προκαλώντας ξανά απόκλιση.
Ποια είναι τα ποσοστά υποτροπής;
Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ποσοστά επανεμφάνισης 15–30% ανάλογα με τον τύπο στραβισμού, την ηλικία του παιδιού΄
Οι διαλείποντες αποκλίνοντες στραβισμοί έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής, ειδικά αν το παιδί χειρουργηθεί αργά.
Τι γίνεται αν επιστρέψει:
Επανεκτίμηση από παιδοφθαλμίατρο για διορθωτικά γυαλιά.
Αν η απόκλιση είναι λειτουργικά και αισθητικά σημαντική, εξετάζεται το ενδεχόμενο δεύτερης επέμβασης, με πολύ καλά ποσοστά επιτυχίας.
Πώς σχετίζεται ο στραβισμός με άλλα προβλήματα όρασης;
Ο στραβισμός συχνά σχετίζεται με υπερμετρωπία, αμβλυωπία, ανισομετρωπία και νευρολογικά αίτια. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα ή και αιτία άλλων οφθαλμολογικών παθήσεων, και χρειάζεται ολοκληρωμένο έλεγχο για τη σωστή διάγνωση.
-
Ο στραβισμός δεν είναι πάντοτε μια μεμονωμένη πάθηση. Πολύ συχνά σχετίζεται άμεσα με άλλα προβλήματα όρασης ή αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα υποκείμενων οφθαλμικών ή νευρολογικών διαταραχών. Η έγκαιρη διάγνωση όλων των παραγόντων είναι καθοριστική για τη σωστή αντιμετώπιση.
Ποιες παθήσεις σχετίζονται συχνά με τον στραβισμό:
· Υπερμετρωπία
Η πιο συχνή διαθλαστική ανωμαλία που προκαλεί συγκλίνοντα στραβισμό, ιδίως στην πρώιμη παιδική ηλικία.Το παιδί κάνει συνεχώς προσπάθεια να εστιάσει, προκαλώντας συσπαστική σύγκλιση των ματιών.
· Αμβλυωπία
Είναι συνέπεια αλλά και αιτία του στραβισμού. Όταν ο εγκέφαλος αγνοεί το «τεμπέλικο μάτι», η έλλειψη διόφθαλμης συνεργασίας μπορεί να επιδεινώσει ή να πυροδοτήσει απόκλιση.
· Ανισομετρωπία
Μεγάλη διαφορά στη διάθλαση μεταξύ των δύο ματιών. Το μάτι με τον μεγαλύτερο διαθλαστικό σφάλμα συχνά παραγκωνίζεται από τον εγκέφαλο, οδηγώντας σε αμβλυωπία και δευτερογενή στραβισμό.
· Νευρολογικά ή γενετικά σύνδρομα
Ο στραβισμός μπορεί να είναι σύμπτωμα νευρολογικών παθήσεων (όπως εγκεφαλική παράλυση ή σύνδρομα όπως Duane, Moebius κ.ά.)..
· Συγγενείς παθήσεις του οφθαλμού
Συγγενής καταρράκτης, βλεφαρόπτωση ή αδιαφάνεια στον άξονα όρασης. Αυτές οι καταστάσεις εμποδίζουν την καθαρή είσοδο φωτός και ο εγκέφαλος «απενεργοποιεί» το μάτι, με αποτέλεσμα να στραβίζει.
Συμπέρασμα:
Ο στραβισμός δεν πρέπει ποτέ να εξετάζεται απομονωμένα. Πάντα απαιτεί: Πλήρη διαθλαστικό έλεγχο — Αξιολόγηση της όρασης και της συνεργασίας των ματιών — και, όπου χρειάζεται, διαγνωστικό έλεγχο για συστηματικά αίτια.
Το τεμπέλικο μάτι και ο στραβισμός
-
Ο στραβισμός είναι μια διαταραχή στην οποία τα μάτια δεν ευθυγραμμίζονται σωστά. Στα παιδιά, είναι από τις συχνότερες αιτίες διαταραχής της διόφθαλμης όρασης και αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη μείωση της όρασης (αμβλυωπία).
Τα βασικά είδη στραβισμού στα παιδιά είναι:
Ανάλογα με την κατεύθυνση της απόκλισης:
Συγκλίνων στραβισμός (Εσωτροπία): Το ένα μάτι στρέφεται προς τα μέσα. Είναι ο πιο συχνός τύπος στην παιδική ηλικία.
Αποκλίνων στραβισμός (Εξωτροπία): Το μάτι αποκλίνει προς τα έξω. Συχνά παρατηρείται αρχικά παροδικά, όταν το παιδί είναι κουρασμένο ή άρρωστο.
Κάθετος στραβισμός (Υπερτροπία ή Υποτροπία): Το ένα μάτι στρέφεται προς τα πάνω ή κάτω αντίστοιχα.
Μικτός στραβισμός: Συνδυασμός περισσότερων κατευθύνσεων απόκλισης.
Ανάλογα με την διάρκεια:
Μόνιμος: Παρουσιάζεται συνεχώς.
Διαλείπων: Εμφανίζεται σε περιόδους κόπωσης ή αφηρημάδας και εξαφανίζεται στιγμιαία όταν το παιδί προσπαθεί να εστιάσει.
Ανάλογα με την αιτία:
Συγγενής (έμφυτος): Παρουσιάζεται από τη γέννηση ή τους πρώτους 6 μήνες ζωής.
Επίκτητος: Παρουσιάζεται στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού
-
Η διάγνωση στραβισμού σε πολύ μικρά παιδιά — ακόμη και από την ηλικία των 6 μηνών — είναι απολύτως εφικτή. Σε αυτή την ηλικία, το παιδί μπορεί να μην συνεργάζεται, ωστόσο υπάρχουν αντικειμενικές μέθοδοι εξέτασης που επιτρέπουν τον εντοπισμό αποκλίσεων.
Ποια τεστ χρησιμοποιούνται;
· Τεστ αντανακλαστικού φωτός (Hirschberg test)
Κατευθύνουμε μια δέσμη φωτός στα μάτια και παρατηρούμε τη συμμετρία των φωτεινών αντανακλάσεων στους κερατοειδείς.
Αν οι αντανακλάσεις δεν είναι συμμετρικές, υπάρχει ένδειξη στραβισμού.· Τεστ κάλυψης–αποκάλυψης (Cover–Uncover test)
Εξετάζουμε την κινητικότητα των ματιών όταν καλύπτεται το ένα μάτι και αποκαλύπτεται το άλλο. Αν το μάτι μετακινείται για να “διορθώσει” τη θέση του, υπάρχει λανθάνουσα ή εμφανής απόκλιση.
· Σκιασκοπία με κυκλοπληγία ή/και με αυτόματο παιδιατρικό διαθλασίμετρο
Γίνεται διαθλαστικός έλεγχος χωρίς συνεργασία, με χρήση σταγόνων που χαλαρώνουν τον ακτινωτό μυ. Εντοπίζονται διαθλαστικά σφάλματα όπως υπερμετρωπία, τα οποία μπορεί να ευθύνονται για τον στραβισμό.
· Παρατήρηση φωτογραφιών ή βίντεο
Σε αμφίβολες περιπτώσεις, ο γονιός μπορεί να φέρει φωτογραφίες όπου φαίνεται ασύμμετρο το κόκκινο αντανακλαστικό ή παράξενη ευθυγράμμιση των ματιών, ειδικά με φλας. Αυτά βοηθούν τον γιατρό στη διάγνωση.
Γιατί είναι κρίσιμος ο έγκαιρος έλεγχος:
Η πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι πολύ υψηλή στα πρώτα 3–4 έτη, άρα η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να προλάβει μόνιμη αμβλυωπία.
Πολλοί γονείς καθυστερούν την εξέταση επειδή πιστεύουν ότι το παιδί «θα το ξεπεράσει» κσι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη απώλεια της διόφθαλμης όρασης.
Η διάγνωση στραβισμού δεν απαιτεί απαραίτητα τη συνεργασία του παιδιού. Με την κατάλληλη τεχνολογία και μεθόδους η πρώιμη και έγκυρη διάγνωση είναι απόλυτα εφικτή και ζωτικής σημασίας για την όραση του παιδιού. -
Ο ψευδοστραβισμός είναι ένα συχνό φαινόμενο στα βρέφη και τα μικρά παιδιά, κατά το οποίο δίνεται η εντύπωση ότι το ένα μάτι στρέφεται προς τα μέσα — ενώ στην πραγματικότητα τα μάτια είναι απολύτως ευθυγραμμισμένα και φυσιολογικά λειτουργικά.
Τι προκαλεί την ψευδαίσθηση του στραβισμού:
Ευρεία ρινική γέφυρα (πλατύ ριζορίνιο),
Εσωτερικά επικαλυπτόμενο βλέφαρο (επίκανθος).
Μικρή απόσταση μεταξύ των ματιών
Ασύμμετρος φωτισμός ή σκίαση στην περιοχή της μύτης.
Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να δημιουργήσουν τη ψευδαίσθηση συγκλίνοντος στραβισμού — δηλαδή το παιδί φαίνεται να «στραβίζει», ενώ στην πραγματικότητα η αντανακλαστική θέση της κόρης είναι σωστή και συμμετρική.
Πώς γίνεται η διάγνωση:
Ο οφθαλμίατρος χρησιμοποιεί ειδικές δοκιμασίες (όπως το τεστ του φωτεινού αντανακλαστικού - Hirschberg test) για να επιβεβαιώσει εάν υπάρχει πραγματική απόκλιση.
Σε αμφίβολες περιπτώσεις, γίνεται και διαθλαστικός έλεγχος με κυκλοπληγία για να αποκλειστεί η παρουσία υποκείμενου στραβισμού.
Γιατί είναι σημαντική η διάκριση:
Ο ψευδοστραβισμός δεν χρειάζεται θεραπεία και μειώνεται με την ανάπτυξη του προσώπου.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει πλήρης εξέταση. Μερικές φορές ο πραγματικός στραβισμός συγχέεται με ψευδοστραβισμό και αυτό μπορεί να καθυστερήσει την απαραίτητη παρέμβαση.
-
Η απόφαση για το πότε πρέπει να γίνει χειρουργείο στραβισμού βασίζεται σε πολλούς παράγοντες — όπως το είδος της απόκλισης, η ανταπόκριση στις μη επεμβατικές θεραπείες, η παρουσία αμβλυωπίας και η συνολική λειτουργική και αισθητική εικόνα του παιδιού.
Ηλικιακά όρια ανά περίπτωση:
Συγγενής συγκλίνων στραβισμός:
Συνήθως χειρουργείται πριν την ηλικία των 2 ετών, ακόμη και στους 6–12 μήνες, εφόσον η απόκλιση είναι σταθερή και δεν ανταποκρίνεται στα γυαλιά.
Στόχος: να αναπτυχθεί διόφθαλμη συνεργασία σε νευροπλαστική φάση του εγκεφάλου.
Διαθλαστικός στραβισμός με υπερμετρωπία:
Δίνεται πρώτα χρόνος για δοκιμή γυαλιών και θεραπεία αποκλεισμού.
Αν η απόκλιση επιμένει μετά από 6–12 μήνες σωστής διόρθωσης το παιδί μπορεί να χειρουργηθεί, συνήθως μεταξύ 3 και 6 ετών.
Διαλείπων στραβισμός (π.χ. αποκλίνων):
Αν επιδεινώνεται ή γίνεται μόνιμος, η επέμβαση γίνεται συχνά σε ηλικία 4–7 ετών, ανάλογα με τη συχνότητα και το λειτουργικό αντίκτυπο.
Γενικές αρχές για το πότε να χειρουργηθεί από στραβισμό:
Η πρώιμη παρέμβαση (ακόμα και πριν τα 2 έτη) είναι ιδανική όταν στόχος είναι η ανάπτυξη διόφθαλμης όρασης, δηλαδή συνεργασίας των δύο ματιών.
Όταν ο στόχος είναι μόνο αισθητικός (π.χ. σε μεγαλύτερα παιδιά ή εφήβους), το χειρουργείο μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η εγχείρηση δεν πρέπει να καθυστερεί υπερβολικά σε περιπτώσεις σταθερού στραβισμού, γιατί η πλαστικότητα του εγκεφάλου μειώνεται με την ηλικία, και η πιθανότητα αποκατάστασης της φυσιολογικής όρασης ελαττώνεται δραστικά μετά τα 6–7 έτη.
Ποτέ δεν είναι νωρίς για τον πρώτο οφθαλμολογικό έλεγχο. Η έγκαιρη διάγνωση προστατεύει την όραση του παιδιού και προλαμβάνει μόνιμες βλάβες.